Artenvielfalt im Naturparadies Teutenberg
Beobachtungen vom 16. bis 21.08.2010
Elmar Fuchs, Dipl.-Ing. (FH) Landschaftsnutzung & Naturschutz
|
Deutscher Name |
Wissenschaftlicher Name |
Status |
Bemerkungen |
|
Sumpfmeise |
Parus palustris |
BV |
typische Streuobstwiesenart (Höhlenbrüter) |
|
Kleiber |
Sitta europaea |
BV |
Höhlenbrüter |
|
Kohlmeise |
Parus major |
BV |
Höhlenbrüter |
|
Blaumeise |
Parus caeruleus |
BV |
Höhlenbrüter |
|
Goldammer |
Emberiza citrinella |
BV |
Bodenbrüter, Halboffenland-Bewohner |
|
Großer Buntspecht |
Dendrocopos major |
BV |
Höhlenbewohner |
|
Kleinspecht |
Dendrocopos minor |
BV |
am 22.8. 1 ruf. aus Streuobstwiese, Höhlenbew. |
|
Bachstelze |
Motacilla alba |
BV |
Gebäudebrüter, sehr urban |
|
Uferschwalbe |
Riparia riparia |
DZ |
August bis Oktober |
|
Rauchschwalbe |
Hirundo rustica |
BV |
in Gebäuden, Nester vorhanden |
|
Mehlschwalbe |
Delichon urbicum |
DZ, BV? |
an Gebäuden, Durchzügler, evtl. auch Bruten? |
|
Mauersegler |
Apus apus |
DZ |
Ankunft im Mai, Wegzug ab Anfang August |
|
Kolkrabe |
Corvus corax |
NG |
regelmäßig überfliegend |
|
Nebelkrähe |
Corvus corone cornix |
NG, BV? |
Nahrungsgast, evtl. sogar Brut in Bäumen |
|
Klappergrasmücke |
Sylvia curruca |
BV |
typ. Gartenart |
|
Mönchsgrasmücke |
Sylvia atricapilla |
BV |
Gebüschart |
|
Gartengrasmücke |
Sylvia borin |
BV |
Gebüschart |
|
Dorngrasmücke |
Syvia communis |
BV |
Halboffenlandbewohner, Hecken |
|
Zilpzalp |
Phylloscopus collybita |
BV |
in Bodennähe, Gebüsche |
|
Fitis |
Phylloscopus trochilus |
BV |
Vorwaldstadien, Waldränder |
|
Schafstelze |
Motacilla flava |
DZ |
April-Mai, August-September |
|
Ringeltaube |
Columba palumbus |
BV |
Baumbrüter, zunehmend Ortschaften |
|
Seeadler |
Haliaeetus albicilla |
NG |
Having, fast täglich |
|
Fischadler |
Pandion haliaetus |
NG |
Having, 17.8. |
|
Graugans |
Anser anser |
NG, DZ |
Having |
|
Kormoran |
Phalacrocorax carbo |
NG |
Having |
|
Graureiher |
Ardea cinerea |
NG |
Having |
|
Grauschnäpper |
Muscicapa striata |
BV |
alter Baumbestand mit Totholz |
|
Trauerschnäpper |
Ficedula hypoleuca |
BV |
Höhlen und Halbhöhlen |
|
Fichtenkreuz-schnabel |
Loxia curvirostra |
DZ |
am 21.8. 2 überfliegend |
|
Lachmöwe |
Larus ridibundus |
DZ, NG |
Having |
|
Silbermöwe |
Larus argentatus |
DZ, NG |
Having |
|
Turteltaube |
Streptopelia turtur |
DZ |
am 20.8. 1 ruf. |
|
Bluthänfling |
Carduelis cannabina |
BV |
fast tägl. 1-5 Ex. |
|
Buchfink |
Fringilla coelebs |
BV, DZ |
Baumbrüter |
|
Grünfink |
Carduelis chloris |
BV |
Gebüsche |
|
Stieglitz |
Carduelis carduelis |
BV |
Baumbrüter |
|
Großer Brachvogel |
Numenius arquata |
DZ |
am 17.8. 2 überfliegend |
|
Flussuferläufer |
Actitis hypoleucos |
DZ |
Having, fast tägl. 1-2 Ex. |
|
Mäusebussard |
Buteo buteo |
NG |
regelmäßig überfliegend |
|
Dohle |
Corvus monedula |
DZ |
1 Gruppe von ~20 am 17.8. |
|
Sperber |
Accipiter nisus |
NG |
am 18.8. 1 Männchen jagend |
|
Waldwasserläufer |
Tringa ochropus |
DZ |
am 19.8. 1 Ex. überfliegend |
|
Trauerseeschwalbe |
Chlidonias niger |
DZ |
Having, Mitte Aug. Einzeltiere |
|
Amsel |
Turdus merula |
BV |
sicherlich mehrere Brutpaare |
|
Star |
Sturnus vulgaris |
BV |
Höhlenbrüter und Kästen |
|
Neuntöter |
Lanius collurio |
BV |
mdl. Doris, Heckenbrüter |
|
Weidenmeise |
Parus montanus |
BV, DZ |
ob auch Brutvogel? |
|
Mantelmöwe |
Larus marinus |
DZ |
Having |
|
Sturmmöwe |
Larus canus |
DZ |
Having |
|
Zwergmöwe |
Larus minutus |
DZ |
Having |
|
Höckerschwan |
Cygnus olor |
NG, DZ |
Having |
|
Regenbrachvogel |
Numenius phaeopus |
DZ |
am 20.8. 2 überfliegend und ruf. |
|
Eichelhäher |
Garrulus glandarius |
NG |
regelmäßig |
|
Raubseeschwalbe |
Sterna caspia |
DZ |
Having, am 21.8. 1 Ex. |
|
Elster |
Pica pica |
NG |
mdl. Doris |
|
Waldohreule |
Asio otus |
NG |
1 Flugruf nachts am 21.8. |
Erläuterungen: Brutverdacht (BV), Nahrungsgäste (NG) und Durchzügler (DZ)
Tab. 2: zu erwartende Vogelarten (ohne Beobachtung)
|
Deutscher Name |
Wissenschaftlicher Name |
Status |
Bemerkungen |
|
Waldbaumläufer |
Certhia familiaris |
DZ, BV? |
könnte Brutvogel sein |
|
Pirol |
Oriolus oriolus |
DZ, BV? |
geeignete Laubhölzer vorhanden |
|
Rotkehlchen |
Erithacus rubecula |
BV, DZ |
sicherlich Brutvogel |
|
Singdrossel |
Turdus philomelos |
DZ, BV |
zumindest Durchzügler |
|
Zaunkönig |
Troglodytes troglodytes |
DZ, BV? |
wäre zu erwarten |
|
Waldlaubsänger |
Phylloscopus sibilatrix |
DZ |
aufgrund der Struktur möglich |
|
Saatkrähe |
Corvus frugilegus |
WG |
sicherlich Wintergast |
|
Bergfink |
Fringilla montifringilla |
WG |
zu erwarten |
|
Gimpel |
Pyrrhula pyrrhula |
DZ, WG |
vielleicht schon beobachtet? |
|
Erlenzeisig |
Carduelis spinus |
DZ, WG |
zu erwarten |
|
Birkenzeisig |
Acanthis flammea |
DZ, WG |
zu erwarten |
|
Saatgans |
Anser fabalis |
WG |
mit Sicherheit auf Mönchgut |
|
Bläßgans |
Anser albifrons |
WG |
mit Sicherheit auf Mönchgut |
Erläuterungen: aufgrund Biotopausstattung und Landschaftsstruktur zu erwartende Arten; WG = Wintergast
Tab. 3: Tagfalter
|
Deutscher Name |
Wissenschaftlicher Name |
Status |
Bemerkungen |
|
Kleiner Kohlweißling |
Pieris rapae |
|
|
|
Admiral |
Vanessa atalanta |
|
|
|
Kleiner Fuchs |
Aglais urticae |
|
|
|
Grünader-Weißling |
Pieris napi |
|
|
|
Gemeiner Bläuling |
Polyommatus icarus |
|
am 21.8. |
Tab. 4: Heuschrecken
|
Deutscher Name |
Wissenschaftlicher Name |
Status |
Bemerkungen |
|
Grünes Heupferd |
Tettigonia viridissima |
|
der typische Hochsommer-Hintergrundsound |
|
Gemeine Strauchschrecke |
Pholidoptera griseoaptera |
|
Streuobstwiese und am Havingufer |
|
Nachtigall-Grashüpfer |
Chorthippus biguttulus |
|
überall häufig |
|
Gemeiner Grashüpfer |
Chorthippus parallelus |
|
sehr häufig auf Streuobstwiese |
|
Roesels Beißschrecke |
Metrioptera roeselii |
|
am Havingufer, sicher auch auf Wiese |
Tab. 5: Käfer
|
Deutscher Name |
Wissenschaftlicher Name |
Status |
Bemerkungen |
|
Marmorierter Rosenkäfer |
Protaetia lugubris |
|
1 Ex. am 20.8. an Lauch; lebt im Mulm alter Obstbäume |
Tab. 6: Libellen
|
Deutscher Name |
Wissenschaftlicher Name |
Status |
Bemerkungen |
|
Blaugrüne Mosaikjungfer |
Aeshna cyanea |
NG |
am 21.8. ~10 jagend |
|
Braune Mosaikjungfer |
Aeshna grandis |
NG |
am 21.8. 1 jagend |
|
Gemeine Heidelibelle |
Sympetrum vulgatum |
NG |
am 21.8. 1 Weibchen jagend |
Tab. 7: Herpetofauna (Lurche & Kriechtiere)
|
Deutscher Name |
Wissenschaftlicher Name |
Status |
Bemerkungen |
|
Zauneidechse |
Lacerta agilis |
|
1 Jungtier am 21.8.vor Gartenhaus |
|
Ringelnatter |
Natrix natrix |
|
lt. Doris |
|
Blindschleiche |
Anguis fragilis |
|
lt. Doris |
|
Laubfrosch |
Hyla arborea |
|
am 20./21.8. mind. 2 Rufer |
|
Erdkröte |
Bufo bufo |
|
keine Beobachtung, aber zu erwarten |
Tab. 8: Spinnen
|
Deutscher Name |
Wissenschaftlicher Name |
Status |
Bemerkungen |
|
Garten-Kreuzspinne |
Araneus diadematus |
|
häufig |
|
Zebraspinne |
Argiope bruennichi |
|
~5 auf Wiese |
Tab. 9: Mollusken
|
Deutscher Name |
Wissenschaftlicher Name |
Status |
Bemerkungen |
|
Hain-Schnirkelschnecke |
Cepaea nemoralis |
|
Streuobstwiese |
|
Baumschnecke |
Arianta arbustorum |
|
Mehrere Ex am Abstieg zum Strand |
|
Hellbraune Wegschnecke |
Arion subfuscus |
|
Streuobstwiese |
|
Sandklaffmuschel |
Mya arenaria |
|
Having |
|
Herzmuschel |
Cerastoderma edule |
|
Having |
Tab. 10: Fische
|
Deutscher Name |
Wissenschaftlicher Name |
Status |
Bemerkungen |
|
Dreistachliger Stichling |
Gasterosteus aculeatus |
|
1 gef. am 21.8. Having |
|
Kleine Seenadel |
Syngnathus rostellatus |
|
1 gef. am 21.8. Having |
|
Plötze |
Rutilus rutilus |
|
21.8. ~20 Having |
Tab. 11: Säuger
|
Deutscher Name |
Wissenschaftlicher Name |
Status |
Bemerkungen |
|
Steinmarder |
Martes foina |
|
Am 20.8. 1 in Nacht ruf. |
|
Dachs |
Meles meles |
|
mdl. Doris |
Tab. 12: Sonstiges
|
Deutscher Name |
Wissenschaftlicher Name |
Status |
Bemerkungen |
|
Rasender Roland |
Locomotiva pygmea |
|
Täglich 1 Ex. verhört in Richtung Schloss Granitz |
Abbildungen
Die folgenden Abbildungen zeigen typische Vogelarten der Streuobstwiese – auch auf dem „Teutenberg“ (alle Fotos: Thomas Hallfarth, Oelsnitz)


